Έρευνα του ΚΕΘΕΑ για τους έλληνες μαθητές: Τσιγάρο, αλκοόλ και κάνναβη από 13 χρονών

Η χρήση αλκοόλ, καπνού, ψυχοτρόπων ουσιών, ηλεκτρονικών και τυχερών παιχνιδιών, κινητού τηλεφώνου και διαδικτύου από τους μαθητές γυμνασίου είναι το θέμα έρευνα του ΚΕΘΕΑ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, τα ελληνόπουλα φαίνεται ότι έρχονται σε πρώτη επαφή με το αλκοόλ στα 13 με 14 έτη. Στην ίδια ηλικία ξεκινάει και το τσιγάρο, με βασικό λόγο έναρξης του καπνίσματος την «περιέργεια». Η έρευνα έδειξε ότι το 3% των μαθητών που πήραν μέρος δήλωσαν ότι κάνουν χρήση κάνναβης από τα 13 έτη, με κύριο λόγο τον «πειραματισμό» αλλά και «το να φτιάξουν διάθεση». Η συντριπτική πλειοψηφία των μαθητών έχει κινητό ήδη από τα 11, όπως και πρόσβαση στο διαδίκτυο με μέσο όρο αυτόνομης πρόσβασης σε αυτό τα 10 έτη. Μάλιστα το 32% των παιδιών είπε ότι δεν έχει ποτέ την επίβλεψη ενός ενήλικα όταν σερφάρει.

Τα συμπεράσματα της έρευνας:

Αλκοόλ: Η πρώτη επαφή στα 13

Η ηλικία έναρξης της χρήσης αλκοόλ φαίνεται να είναι τα 13 με 14 έτη. Το 67% των μαθητών που δήλωσαν χρήση αλκοόλ ήταν αγόρια και το 33% κορίτσια. Η παρούσα έρευνα, όπως και αντίστοιχες διεθνείς έρευνες, παρέχει ενδείξεις πως οι έφηβοι, όταν πίνουν, έχουν την τάση να καταναλώνουν αλκοολούχα ποτά βουλιμικά, σε ποσότητα που είναι τοξική.

Ένας στους 10 καταναλώνει αλκοόλ 1 με 2 φορές το μήνα, πίνοντας από 3 ποτά και πάνω κάθε φορά, ενώ 2 στους 10 πίνουν από 3 ποτά και πάνω με συχνότητα κατανάλωσης 3 με 4 φορές το μήνα.

Ως βασικότεροι λόγοι κατανάλωσης αλκοόλ αναφέρονται οι ακόλουθοι: «περιέργεια», «προσφέρθηκε από τους γονείς» και «παρότρυνση φίλων». Ως μέρες κατανάλωσης αναφέρονται κυρίως το Σάββατο, ακολουθεί η Κυριακή και τέλος η Παρασκευή. Μέρη κατανάλωσης είναι τα «πάρτι» (37,9%), «οι έξοδοι σε κλαμπ/μπαρ» (25,3%) και οι οικογενειακές συγκεντρώσεις (22,6%). Το 40,9% προμηθεύεται μόνο του αλκοόλ, ενώ από τους γονείς, με την προτροπή, την άδεια ή την ανοχή τους, το προμηθεύεται ποσοστό 34,4%. Ένας (1) στους 7 έφηβους από αυτούς που καταναλώνουν αλκοόλ, δήλωσε ότι μέσα στο έτος αντιμετώπισε δυσκολίες ως αποτέλεσμα της κατανάλωσης.

Τσιγάρο: Ηλικία έναρξης τα 13 έτη

Το 10% των μαθητών δήλωσε ότι έχει δοκιμάσει τσιγάρο ή ότι κάπνιζε, αλλά σταμάτησε, το 3% περίπου δήλωσε περιστασιακό κάπνισμα μέσα στο μήνα και άλλο ένα 3% καθημερινή χρήση. Ο συνηθέστερος λόγος έναρξης του καπνίσματος είναι από «περιέργεια». Ακολουθεί το «να ξεφύγω από ανησυχίες και προβλήματα». Όσο αφορά τους χώρους καπνίσματος, αναφέρθηκαν καταρχήν τα δημόσια μέρη (πάρκα, δρόμοι) και έπειτα καφέ/μαγαζιά/κλαμπ, το σχολείο και το σπίτι. Η ηλικία έναρξης της χρήσης τσιγάρου φαίνεται να είναι τα 13 έτη.

Κάνναβη: Τριπλασιάζονται οι χρήστες από τα 14 στα 15 έτη

Το 3% των μαθητών ανέφερε ότι κάνει χρήση ουσιών. Κυρία ουσία χρήσης αλλά και ουσία έναρξής της είναι η κάνναβη. Η ηλικία έναρξης της χρήσης είναι τα 13 έτη. Ο αριθμός των αγοριών που δηλώνουν χρήση κάνναβης είναι διπλάσιος από αυτόν των κοριτσιών. Κύριοι λόγοι δοκιμής φαίνεται να είναι ο «πειραματισμός» και έπειτα το «να φτιάξουν διάθεση, να ανέβουν». Με βάση τα στοιχεία που έδωσαν οι συμμετέχοντες υπάρχει κατανάλωση και προμήθεια της ουσίας μέσα στους χώρους των περισσοτέρων σχολείων, ενώ ο αριθμός χρηστών κάνναβης βρέθηκε να τριπλασιάζεται από τα 14 στα 15 έτη.

Η συντριπτική πλειοψηφία έχει κινητό ήδη από τα 11

Το 95% των μαθητών που συμμετείχαν στην παρούσα έρευνα έχει δικό του κινητό. Ο μέσος όρος ηλικίας απόκτησής του ήταν τα 11 έτη. Το 86% δήλωσε ότι το χρησιμοποιεί για παραπάνω από έναν λόγο (κυρίως για πρόσβαση στο διαδίκτυο, για ψυχαγωγία και ενημέρωση, κλήσεις, μηνύματα και μουσική). Το 45% των μαθητών με κινητό αφιερώνει μέχρι 2 ώρες ημερησίως σε αυτό, το 25% μέχρι 5 ώρες και ένα 12% πάνω από 6 ώρες ημερησίως. Έξι (6) στους 10 μαθητές δήλωσαν ότι το κόστος αγοράς του κινητού που χρησιμοποιούν ήταν από 100 έως 300 ευρώ.

Πρόσβαση στο διαδίκτυο χωρίς επίβλεψη

Η συντριπτική πλειονότητα των μαθητών (99%) έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο. Ο μέσος όρος ηλικίας που τα παιδιά δήλωσαν ότι απέκτησαν αυτόνομη πρόσβαση στο διαδίκτυο είναι τα 10 έτη. Tο 32% των μαθητών δεν έχει ποτέ επίβλεψη κάποιου ενήλικα όταν πλοηγείται στο διαδίκτυο, ενώ το 25% έχει σπάνια. Το 37% των μαθητών περνάει 1 με 2 ώρες την ημέρα στο διαδίκτυο, το 33% από 2 έως 5 ώρες και το 18% από 5 ώρες και πάνω. Τόσο για τα αγόρια όσο και για τα κορίτσια τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν η βασική ασχολία στο διαδίκτυο, με δεύτερη τη μουσική/ταινίες για τα κορίτσια και τα διαδικτυακά παιχνίδια για τα αγόρια.

Με βάση τα δεδομένα της έρευνας υπάρχουν ενδείξεις θετικής σχέσης μεταξύ των ωρών χρήσης του διαδικτύου και των αρνητικών επιπτώσεων που δήλωσαν οι συμμετέχοντες, κυρίως για ενασχόληση από 5 ώρες και πάνω.

Ηλεκτρονικά και τυχερά παιχνίδια

Το 80% των μαθητών δήλωσε ότι παίζει ηλεκτρονικά παιχνίδια (Playstation, Xbox, Wii κ.λπ.). Η ενασχόληση των αγοριών βρέθηκε να είναι υψηλότερη σε σύγκριση με αυτή των κοριτσιών. Σύμφωνα με τα στοιχεία, όσο περισσότερες ήταν οι ώρες ενασχόλησης (5 με 8 ώρες, και κυρίως από 8 ώρες και πάνω) τόσο συχνότερα οι συμμετέχοντες δήλωναν επιπτώσεις στη λειτουργικότητα τους και εξαρτητικές συμπεριφορές.

Δύο στους 10 μαθητές δήλωσαν ότι παίζουν τυχερά παιχνίδια. Τα αγόρια παίζουν τυχερά παιχνίδια που έχουν να κάνουν με αθλήματα και τα κορίτσια με παιχνίδια αριθμών. Από τα 231 άτομα που δήλωσαν ότι παίζουν τυχερά παιχνίδια το 65% παίζει 1 με 2 φορές το μήνα και το 18% 3 με 4 φορές το μήνα. Το ποσό που ξοδεύει η πλειονότητα είναι 10 ευρώ περίπου την εβδομάδα.

Όπως αναφέρει το ΚΕΘΕΑ, «η έρευνα καταδεικνύει την ανάγκη ανάπτυξης και συστηματικής εφαρμογής προγραμμάτων ενημέρωσης, πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης στο μαθητικό πληθυσμό, για διαφορετικές μορφές εξάρτησης. Οι συνεργασίες μεταξύ φορέων και οργανισμών, η ανάληψη πρωτοβουλιών σε ερευνητικό επίπεδο, ο σχεδιασμός συστηματικών παρεμβάσεων από περισσότερους φορείς, μεταξύ των οποίων οι σχολικές κοινότητες, η εκπαίδευση των γονέων και η ευαισθητοποίηση του κοινωνικού συνόλου είναι μερικές από τις άμεσες προτεραιότητες που χρειάζεται να αναληφθούν. Το πρώτο ουσιαστικό βήμα θα αποτελούσε η διαμόρφωση ενός δικτύου όλων των άμεσα και έμμεσα εμπλεκομένων με τα θέματα ψυχικής και σωματικής υγείας των εφήβων και των νεαρών ενηλίκων, καθώς και η διαμόρφωση ενός κεντρικού σχεδίου δράσης».

Ταυτότητα της έρευνας

Η έρευνα, που διεξήχθη από το ΚΕΘΕΑ Πιλότος σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Mαγνησίας σε 13 γυμνάσια της περιοχής, καταδεικνύει τάσεις και συμπεριφορές των εφήβων 13 έως 15 ετών, μιας ηλικιακής ομάδας για την οποία υπάρχουν περιορισμένα στοιχεία σε πανελλήνιο επίπεδο. Στην έρευνα συμμετείχαν 1.370 μαθητές.

Τα στοιχεία της έρευνας συλλέχθηκαν με αυτό-χορηγούμενα και ανώνυμα ερωτηματολόγια μέσα στις σχολικές αίθουσες κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 2017-2018.

Συντελεστές έρευνας ήταν οι Ξενοφών Σελπεσάκης, Υπεύθυνος Εκπαίδευσης και Έρευνας στο ΚΕΘΕΑ ΠΙΛΟΤΟΣ, Ουρανία Μπέλλου, ψυχολόγος, προσωπικό Εκπαίδευσης και Έρευνας στο ΚΕΘΕΑ ΠΙΛΟΤΟΣ και Κώστας Γιαννουσάς, ψυχολόγος, προσωπικό θεραπείας στο ΚΕΘΕΑ ΠΙΛΟΤΟΣ.

Πηγή: Έρευνα του ΚΕΘΕΑ για τους έλληνες μαθητές: Τσιγάρο, αλκοόλ και κάνναβη από 13 χρονώνaltsantiri

Διαβάστε περισσότερα