Έκκληση του ΟΗΕ να κηρυχθεί επειγόντως κατάπαυση του πυρός στη Λιβύη

Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ απηύθυνε έκκληση την Παρασκευή (06/07) να κηρυχθεί επειγόντως κατάπαυση του πυρός στη Λιβύη, όπου περίπου 1.000 άνθρωποι, ανάμεσά τους δεκάδες μετανάστες, έχουν σκοτωθεί τους τρεις μήνες που διαρκούν οι εχθροπραξίες ανάμεσα στα αντίπαλα στρατόπεδα γύρω από την Τρίπολη.

Τα κράτη – μέλη του ΣΑ «υπογραμμίζουν την ανάγκη όλα τα μέρη να προχωρήσουν επειγόντως σε αποκλιμάκωση και να δεσμευθούν σε μια κατάπαυση του πυρός», αναφέρει ανακοίνωσή του, η διαπραγμάτευση επί της οποίας άρχισε την Τετάρτη, την επομένη της σφαγής πενήντα και πλέον μεταναστών σε κέντρο κράτησης στο προάστιο Τατζούρα της λιβυκής πρωτεύουσας.

Το κείμενο «καταδικάζει» την αεροπορική επιδρομή που έγινε τη 2α Ιουλίου και στοίχισε τη ζωή, σύμφωνα με τον πιο πρόσφατο απολογισμό του ΟΗΕ, σε 53 μετανάστες, ανάμεσά τους παιδιά, που κρατούνταν στην Τατζούρα, προάστιο της Τρίπολης στα χέρια της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας (ΚΕΕ) του Φάγεζ ας Σάρατζ, που αναγνωρίζεται από τη διεθνή κοινότητα.

Η ΚΕΕ κατηγόρησε τις δυνάμεις του στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ, του ισχυρού άνδρα της ανατολικής Λιβύης, ότι προχώρησαν στο πλήγμα. Ο αυτοαποκαλούμενος Λιβυκός Εθνικός Στρατός (ΛΕΣ) του Χάφταρ το διέψευσε, αλλά έπληξε το κεντρικό αεροδρόμιο της Τρίπολης.

Η οργή του ΟΗΕ για την παραπάνω επίθεση είχε εκφραστεί τις προηγούμενες ημέρες με δηλώσεις του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες, ενώ θέση είχε πάρει και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Από την 4η Απριλίου, οι δυνάμεις του στρατάρχη Χάφταρ διεξάγουν επιχείρηση ευρείας κλίμακας με σκοπό να καταλάβουν την Τρίπολη, την έδρα της ΚΕΕ.

Οι χερσαίες μάχες και οι αεροπορικές επιδρομές στη μάχη για την Τρίπολη έχουν αναγκάσει σύμφωνα με τον ΟΗΕ περίπου 100.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, σε μια χώρα η οποία σπαράσσεται μετά το 2011 από συγκρούσεις για την εξουσία και κατά μεγάλο μέρος της είναι παραδομένη σε παραστρατιωτικές οργανώσεις που εφαρμόζουν η καθεμία τον δικό της νόμο.

Κατά στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), περίπου 1.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και πάνω από 5.000 έχουν τραυματιστεί στις εχθροπραξίες επί θύραις της Τρίπολης.

Έκκληση να σταματήσουν οι «ξένες επεμβάσεις»

Το Συμβούλιο Ασφαλείας εκφράζει ακόμη στο ίδιο κείμενο ανησυχία για την επιδείνωση της ανθρωπιστικής κατάστασης στη Λιβύη και — νέο στοιχείο σε σύγκριση με προηγούμενες ανακοινώσεις του για την κρίση — ζητεί από τα κράτη μέλη του ΟΗΕ «να μην επεμβαίνουν στη σύρραξη και να μη λαμβάνουν μέτρα που την επιδεινώνουν».

Από την έναρξη της επίθεσης των δυνάμεων του Χάφταρ, όπλα και πυρομαχικά παραδίδονται σε αφθονία στα αντίπαλα στρατόπεδα, γεγονός που αποτελεί κατάφωρη παραβίαση του εμπάργκο όπλων το οποίο επιβλήθηκε στη Λιβύη το 2011. Το ΣΑ υπενθυμίζει στα κράτη μέλη του ΟΗΕ ότι υποχρεούνται να «τηρούν πλήρως» το εμπάργκο αυτό.

Η ΚΕΕ του Σάρατζ υποστηρίζεται από την Τουρκία και το Κατάρ. Η Ιταλία μοιάζει επίσης να τάσσεται υπέρ της. Κατά τη διάρκεια συνάντησής του στην Κωνσταντινούπολη με τον επικεφαλής της ΚΕΕ, ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απαίτησε να τερματιστούν οι «παράνομες επιθέσεις» του στρατάρχη Χάφταρ και εξέφρασε εκ νέου την υποστήριξή του στον Σάρατζ και την κυβέρνησή του.

Ο στρατάρχης Χάφταρ επωφελείται από την υποστήριξη της Αιγύπτου και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ενώ διαθέτει επίσης στήριξη, τουλάχιστον στο πολιτικό επίπεδο, των ΗΠΑ και της Ρωσίας. Η Γαλλία έχει κατηγορηθεί επίσης ότι τον υποστηρίζει, κάτι που το Ελιζέ αρνείται.

Πρόσφυγες «σε κίνδυνο»

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (ΔΟΜ), «350 μετανάστες, ανάμεσά τους 20 γυναίκες και τέσσερα παιδιά, συνεχίζουν πάντα να κρατούνται» στο κέντρο στην Τατζούρα, όπου ένα από τα πέντε υπόστεγα που βομβαρδίστηκε καταστράφηκε τελείως.

Οι υπηρεσίες του ΟΗΕ και οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν εκφράσει αναρίθμητες φορές την ανησυχία τους για την τύχη των μεταναστών και των προσφύγων «σε κίνδυνο μέσα στα κέντρα κράτησης που βρίσκονται κοντά σε εμπόλεμες ζώνες».

Ο ΟΗΕ και οι ΜΚΟ υπενθυμίζουν επίσης την εναντίωσή της στη μεταφορά των μεταναστών που συλλαμβάνονται στη θάλασσα πίσω στη Λιβύη, όπου υφίστανται «αυθαίρετη κράτηση» ή παραδίδονται στο έλεος παραστρατιωτικών.

Παρά την μόνιμη έλλειψη ασφάλειας από το 2011 και μετά η Λιβύη παραμένει σημαντικός κόμβος διέλευσης για τους μετανάστες, κατά μεγάλο μέρος τους από την Αφρική, που επιδιώκουν να φθάσουν στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, στα κέντρα κράτησης στη χώρα αυτή βρίσκονται ακόμη 5.700 πρόσφυγες και μετανάστες, εκ των οποίων 3.300 βρίσκονται σε ευάλωτη θέση εξαιτίας των εχθροπραξιών.

«Κατάρριψη» αεροσκάφους

Οι δυνάμεις του Χάφταρ, που προέλασαν ταχύτατα από τα οχυρά τους στην ανατολική Λιβύη, βρέθηκαν αντιμέτωπες με τη σθεναρή αντίσταση των παραστρατιωτικών ομάδων που δηλώνουν πίστη στην ΚΕΕ.

Οι ομάδες αυτές πέρασαν στην αντεπίθεση και κατέλαβαν στα τέλη Ιουνίου την πόλη Γαριάν, που ο στρατάρχης είχε μετατρέψει σε προκεχωρημένο κέντρο διοίκησης επιχειρήσεων, περίπου εκατό χιλιόμετρα από την Τρίπολη. Τα δύο στρατόπεδα ανταλλάσσουν καθημερινά αεροπορικά πλήγματα και έχουν χάσει πολλά αεροσκάφη.

Το βράδυ της Πέμπτης (04/06) ο εκπρόσωπος του ΛΕΣ, ο Άχμεντ αλ Μισμάρι, ανακοίνωσε ότι καταρρίφθηκε αεροσκάφος L39 Albatros κοντά στην πόλη Ταρχούνα, βάση μετόπισθεν του ΛΕΣ, 80 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Τρίπολης.

Ο εκπρόσωπος των δυνάμεων της ΚΕΕ επιβεβαίωσε ότι «χάθηκε» η επαφή με ένα L39, χωρίς να υπεισέλθει σε περισσότερες λεπτομέρειες.

Εκμεταλλευόμενες τις διεθνείς διαιρέσεις για την κατάσταση στη Λιβύη, οι δύο αντίπαλες πλευρές μοιάζουν αποφασισμένες να συνεχίσουν τη σύγκρουσή τους και πεπεισμένες ότι μπορούν να επικρατήσουν χάρη στη στήριξη που έχουν εξασφαλίσει.

Τον τερματισμό των «παράνομων επιθέσεων» του στρατάρχη Χάφταρ ζητά ο πρόεδρος Ερντογάν

Την ίδια ώρα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ζήτησε το βράδυ της Παρασκευής (06/07) τον τερματισμό των «παράνομων επιθέσεων» των δυνάμεων του στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ, του ισχυρού άνδρα της ανατολικής Λιβύης, σε μια συνάντηση που είχε με τον επικεφαλής της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας (ΚΕΕ) της Λιβύης Φάγεζ αλ-Σάρατζ, σύμφωνα με ανακοίνωση της τουρκικής προεδρίας.

«Ο πρόεδρος επαναδιατύπωσε τη στήριξή του προς την κυβέρνηση (του Σάρατζ), αναγνωρισμένη από τη διεθνή κοινότητα και ζήτησε τον τερματισμό των παράνομων επιθέσεων από τις δυνάμεις του Χάφταρ», τόνισε στο ανακοινωθέν της η τουρκική προεδρία.

Ο Ερντογάν, η χώρα του οποίου υποστηρίζει τη λιβυκή κυβέρνηση που έχει την έδρα της στην Τρίπολη, συναντήθηκε μέσα στην ημέρα στην Κωνσταντινούπολη με τον Σάρατζ. Χθες, ο Τούρκος πρόεδρος είπε πως ο στρατάρχης Χάφταρ, «δεν είναι παρά ένας πειρατής».

Οι εντάσεις ανάμεσα στην Άγκυρα και τον Χάφταρ κορυφώθηκαν τις τελευταίες ημέρες με τη σύλληψη από τις δυνάμεις του έξι τούρκων υπηκόων, οι οποίοι απελευθερώθηκαν στην αρχή της εβδομάδας.

Ο στρατάρχης είχε απειλήσει την περασμένη Παρασκευή να στοχοθετήσει τα τουρκικά συμφέροντα στη χώρα του, κατηγορώντας την Άγκυρα ότι υποστηρίζει στρατιωτικά τους αντιπάλους του της ΚΕΕ, με αποτέλεσμα να δεχθεί αυστηρή προειδοποίηση από την τουρκική κυβέρνηση.

Αμερικανικός όμιλος και η παράλληλη κυβέρνηση στα ανατολικά βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για την κατασκευή λιμένα βαθέος ύδατος

Εν τω μεταξύ, οι αρχές της ανατολικής Λιβύης και η αμερικανική εταιρεία Guidry Group ετοιμάζονται να οριστικοποιήσουν διμερή συμφωνία για την κατασκευή μεγάλου λιμανιού στη Σούσα, γνωστοποίησαν αμφότερα τα μέρη.

Οι συνομιλίες για την κατασκευή του λιμένα στη Σούσα — μια μάλλον σπάνια επένδυση στη χώρα, όπου επικρατεί χάος από το 2011 και την ανατροπή του καθεστώτος του Μουάμαρ Καντάφι με μια εξέγερση που υποστηρίχθηκε από το NATO — διαρκούν περίπου έναν χρόνο.

Ο όμιλος Γκίντρι και οι αρχές της Λιβύης «υπέγραψαν επίσημα τη 13η Μαΐου τη συμφωνία παραχώρησης για την ανάπτυξη ενός λιμένα βαθέος ύδατος πολλαπλών χρήσεων στη Σούσα», υποστήριξε η εταιρεία σε ανακοίνωσή της που εστάλη στο πρακτορείο ειδήσεων «Reuters».

Τα επόμενα βήματα του σχεδίου αφορούν βασικά την κάλυψη των «τεχνικών, οικονομικών, επιχειρησιακών και εμπορικών προϋποθέσεων», σύμφωνα με την ανακοίνωση.

Ο Σαλά Ελχάσι, επικεφαλής του οργανισμού λιμένων της κυβέρνησης της ανατολικής Λιβύης, σημείωσε από την πλευρά του ότι δεν έχει ακόμη υπογραφτεί οριστική συμφωνία, αλλάπρόσθεσε πως έχει ολοκληρωθεί το 90% του έργου που απαιτείται γι’ αυτό. «Βρισκόμαστε στο τελικό στάδιο της συμφωνίας εξετάζουμε τις λεπτομέρειές της», εξήγησε.

Καμιά από τις δύο πλευρές δεν θέλησε να υπεισέλθει σε περισσότερες λεπτομέρειες. Τον Φεβρουάριο, αμφότερες εκτιμούσαν ότι το έργο θα έχει κόστος 1,5 δισεκ. δολαρίων.

Εάν υπογραφεί οριστική συμφωνία, θα πρόκειται για απροσδόκητη επιτυχία της παράλληλης κυβέρνησης στην ανατολική Λιβύη, που δεν διαθέτει διεθνή αναγνώριση. Η Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας (ΚΕΕ), η οποία αναγνωρίζεται από τον ΟΗΕ, έχει την έδρα της στην Τρίπολη.

Το λιμάνι της Σούσας θα μετατραπεί, εάν προχωρήσει το έργο, στη σημαντικότερη πύλη εισόδου αγαθών στη Λιβύη, καθώς ένα λιμάνι βάθους 40 μέτρων θα επέτρεπε τη φόρτωση και την εκφόρτωση εμπορευμάτων που προορίζονται για άλλες πόλεις.

Αξιωματούχοι εκφράζουν ελπίδες ότι το λιμάνι αυτό θα δημιουργήσει χιλιάδες θέσεις εργασίας, σε μια χώρα όπου οι περισσότεροι προσβλέπουν στην πρόσληψή τους στον παραφουσκωμένο δημόσιο τομέα κάποιας από τις δύο αντίπαλες κυβερνήσεις, ή εντάσσονται στις τάξεις ένοπλων οργανώσεων.

Στο μεσοδιάστημα από την έναρξη των διαπραγματεύσεων, η ένταση ανάμεσα στις δύο κυβερνήσεις της Λιβύης έχει ανέβει κατακόρυφα, καθώς οι δυνάμεις του αυτοαποκαλούμενου Λιβυκού Εθνικού Στρατού (ΛΕΣ) του στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ εξαπέλυσαν στις αρχές του Απριλίου επιχείρηση ευρείας κλίμακας με σκοπό να καταλάβουν την Τρίπολη.

Το λιμάνι υποτίθεται ότι θα εξυπηρετεί ολόκληρη τη Λιβύη. Ο όμιλος Γκίντρι διαβεβαίωσε ότι βρίσκεται «πολύ κοντά» στη σύναψη συμφωνίας χρηματοδότησης για την έναρξη του έργου.

Ένα εμπόδιο για το έργο είναι ο κίνδυνος να βλάψει αρχαιολογικούς χώρους. Η Σούσα και το σήμερα νυσταλέο λιμάνι της, από όπου αποπλέουν κυρίως αλιευτικά σκάφη, βρίσκεται σε μικρή απόσταση από αρχαίους ναούς και υποθαλάσσιους αρχαιολογικούς χώρους, αλλά και την Κυρήνη, ελληνική αποικία στην αρχαιότητα.

(ΑΠΕ-ΜΠΕ)

Διαβάστε περισσότερα